internet & eetstoornissen

Afgelopen donderdag had ik afgesproken met X. Ik wist enkel van X dat ze aan de ziekte Anorexia Nervosa leedt, en ik had al een mentaal beeld klaar van hoe ze eruit kon zien. Maar X verbaasde me op alle vlakken. In plaats van een onzeker lelijk meisje, was X een mooie sympathieke en intelligente jonge vrouw. Ik heb geen vragenvuur opgesteld, omdat het volgens mij doeltreffender is om iemand vanuit zijn eigen visie te laten vertellen. We hebben ongeveer 3 uur gebabbeld over alles en nog wat, maar vooral over X’s ervaring met Anorexia.

X’s verhaal: Toen X 14 was, gaf haar moeder haar altijd pakketjes eten mee voor ’s middags. Omdat ze de boterhammen niet luste, at ze ’s middags niet. Al snel werd dit een gewoonte (die toen nog helemaal niets met een eetstoornis te maken had, maar later wel een hulpmiddel werd om sneller gewicht te verliezen). X is altijd een slank meisje geweest, maar kreeg nu de drang om mager te worden. Na een tijdje begon ze ook thuis minder te eten. X houdt veel van haar ouders, en ze hebben veel voor haar over, maar over een “warme” band kan je niet spreken. Bij de maaltijden ging het er altijd gehaast aan toe, omdat haar ouders druk waren met hun werk. Ze zagen het probleem dus niet onmiddellijk. Ook X had eerst niet door dat ze een “probleem” had. Pas toen ze informatie over Anorexia tegenkwam besefte ze dat er iets niet juist zat. Er waren namelijk heel wat kenmerken die bij haar voorkwamen.

Ook voelde X zich niet klaar om volwassen te worden, om zelf beslissingen te moeten maken. Ze voelde zich niet klaar voor de echte wereld, met als gevolg dat ze haar lichaam “jong” wou houden en niet de puberteit in wilde. Zo wilde ze de ontwikkeling van vrouwelijke vormen ontwijken.

Iets wat haar eetstoornis waarschijnlijk nog een duwtje in de rug gegeven heeft, is het feit dat X bisexueel is en daardoor in de knoop zat met zichzelf, want welke keuzes zou ze moeten maken en zou haar omgeving haar geaardheid aanvaarden?

Toen haar ouders ook doorkregen dat er wat mis was, doordat X steeds magerder werd en bijna niks at, besloten ze dat ze hulp moest krijgen. Op haar 17^de werd X dan ook opgenomen in Alexianen in Tienen. De therapie was heel moeilijk voor haar, omdat ze enorme hoeveelheden voedsel (naar haar beleving) moest eten en ze ook aan spiegeltherapie moest doen, waarbij de patiënten voor de spiegel in hun ondergoed met zichzelf en de andere patiënten geconfronteerd worden. X had hier erge problemen mee, net als de meeste patiënten. Ze wilde zichzelf niet in de spiegel zien. Tijdens deze therapie moest ze vertellen hoe ze haar lichaam zag. Ook deden ze aan danstherapie en relaxatie-oefeningen.

Verder kregen ze psychotherapie (elke groep heeft een eigen psychotherapeute) waarbij de groep samen over hun problemen praat en elkaar wijst op fouten die ze bij anderen zien. Het gaat er vaak hard aan toe. Ook kreeg X ergotherapie, waarbij ze haar problemen aan de hand van knutselwerk moest proberen weer te geven. X vond deze therapie niet echt hulpzaam, omdat er na het maken van het werk niet genoeg met het werk gedaan wordt.

In het weekend (na enkele weken) mogen de patiënten naar huis. Voor ze naar huis gaan hebben ze een werkvergadering, waar iedereen vertelt wat ze met het weekend gaan doen en wat er moeilijk gaat zijn. Na het weekend bespreken ze dit dan. De groep geeft elkaar raad.

In de groep gebeurt het ook soms dat de groep kritiek kan uiten op een persoon naar haar eetgedrag toe, dit gebeurt meestal tijdens de eettherapie.

X vertelt ook dat ze anders is dan andere (gevoeliger), dat ze nog steeds symptomen van haar ziekte meedraagt, ook al is ze aan de betere hand. Ze heeft het constant koud, heeft enorm veel moeite met inspanningen zoals fietsen (doordat haar spiermassa is afgenomen) en kan het niet goed verwerken als ze mensen een enorme massa ziet eten. Ook is het nog steeds moelijk voor haar om met mensen die ze minder goed kent iets te gaan eten, ze voelt zich er nog steeds ongemakkelijk bij dat anderen haar zien eten.

In het weekend staat ze later op, omdat ze zo een maaltijd kan overslaan. Nog steeds heeft ze mindere periodes, waarin ze het moeilijk heeft om niet te hervallen. In Tienen maken ze de patiënten dan ook duidelijk dat ze onmiddellijk op gesprek moeten komen en indien nodig terug moeten komen voor een versnelde opname.

In Tienen zijn er vier groepen:

Groep 1: Dit is een kennismakingsgroep. Hier moet je nog niet het gehele eetpatroon volgen, je mag niet naar huis in het weekend.

Groep 2 & 3: Deze groepen bestaan uit patiënten die aan de ziekte Anorexia of Boulemia Nervosa lijden. In deze groepen heeft men de gehele dag door verschillende therapieën. Men werkt vooral rond eten en lichaamsbeleving. In deze groep heeft X lange tijd gezeten.

Groep 4: Hierin zitten patiënten die ook nog een ander probleem met zich meedragen, zoals drugsgebruik of automutilatie.

Normaal kom je alleen in Tienen terecht, wanneer je vrijwillig besluit tot opname. Je verblijft er dan voor 3 tot 6 maanden. X verbleef er 4 maanden.

Ook na het verblijf is er nog houvast aan de instelling. Op het internet hebben ze een soort prikbord, waar de patiënten zelf reacties kunnen posten of een post aanmaken over hoe ze zich voelen. X vertelde me dat het prikbord inactief is en dat dat vast ook iets te maken heeft met het uiterlijk van de site, maar ook met de hoeveelheid patiënten die de instelling verlaat en dus actief zou kunnen deelnemen op de website. (de website is enkel voor patiënten). X gebruikt het prikbord zelden, omdat de mensen zo veraf van haar staan. Op de site van het SABN is er een band voelbaar die op het prikbord naar haar mening afwezig is.

Het meisje op de foto is niet X.

Het is al zover, doomday komt dichterbij … en ik ben er helemaal klaar voor (alleen mentaal niet ). Mijn presentatie kan je dan ook vinden op deze link en de bijhorende tekst kan je vinden op deze link . Duim morgen allemaal voor mij (tussen 14u45 en 15u45) want dan ga ik me gedurende 10 minuten (en niet meer) moeten bewijzen! Succes nog aan mijn medestudentjes!

Mijn thesis en bronvermelding tot nu toe kan je hier vinden: thesis en bronvermelding. Momenteel ben ik mijn presentatie voor komende donderdag aan het voorbereiden. Het is allemaal erg spannend. Ik ben gisteren gaan spieken bij de presentaties van de anderen om te kijken wat er allemaal verteld werd. Ik hoop maar dat ik het juiste vertel en niet over mijn 10 minuten ga. Ook ben ik nog aan het piekeren over hoe mijn presentatieachtergrond eruit moet zien. Ik weet, het is muggenziften, maar alles moet perfect Wish me luck!

Blijkbaar zien we er allemaal zo slecht nog niet uit. Neem een kijkje:

Ook in de wereld van Anorexia wordt hier gebruik van gemaakt:

Voor mijn thesis was me gevraagd een boek te lezen dat de ervaring van een persoon met een eetstoornis beschrijft, zodat ik me beter kan inleven in de theorie. Ik heb gekozen voor het boek “Stille Strijd”, omdat het geschreven is door iemand die zelf een eetstoornis heeft gehad en het een jeugdboek is, wat dus ook aanspreekt tot de doelgroep, jonge adolescenten.
Het boek gaat over een meisje, Anne, dat wil afvallen. Anne kijkt heel erg op tegen haar jongere, knappe zus Sophie, en haar beste vriendin Amaryllis. Op een dag staat Anne voor de spiegel en het lijkt wel of niets in haar kleerkast haar nog mooi past. Ze besluit om te diëten. Ze eet zo min mogelijk en lijdt elke dag honger. Omdat het afvallen niet goed gaat door minder te eten, besluit ze om te stoppen met eten. Ze valt af, maar ziet zichzelf nog altijd als dezelfde dikke persoon in de spiegel.

Ze heeft te weinig zelfvertrouwen en wil ergens de beste in zijn. Anne besluit dat ze de slankste wil worden. Haar obsessie gaat steeds verder. Ze straft zichzelf als ze niet afvalt door nog minder te eten. Uit frustratie doet ze aan automutilatie.

Na een paar maanden begint haar omgeving zich vragen te stellen. Haar ouders vertrouwen het niet en verplichten haar terug te eten. Anne bedenkt dat ze zo niet meer kan afvallen en is als de dood om terug bij te komen. Daarom gaat ze laxeermiddelen slikken. Zo kan ze eten en toch afvallen. Bijna wekelijks moet ze de dosis laxeermiddelen verhogen, omdat haar lichaam er anders niet meer op reageert en ze als gevolg geen gewicht meer verliest.

Haar ouders merken dat er geld verdwijnt en haar moeder vertrouwt het niet meer en gaat op zoek in Anne’s slaapkamer. Ze vindt de laxeermiddelen en confronteert Anne ermee. Anne beloofd dat ze zal stoppen, maar ze kan het niet.
Anne’s ouders besluiten haar mee te nemen naar de dokter. Anne moet wekelijks op de weegschaal. Uit schrik dat ze haar leugens te weten komen ( ze is ondertussen al 20 kilo kwijt en verteld iedereen dat het maar 10 kilo zijn) steekt ze gewichtjes in haar ondergoed en drinkt ze liters water voor haar doktersbezoek. De dokter heeft geen ervaring met patiënten met Anorexia en gelooft Anne.

Anne krijgt geen zakgeld meer en kan dus geen laxeermiddelen meer kopen. Als gevolg daarvan gaat ze braken. Op dat moment weegt ze nog 39 kilo. Haar sociale leven hangt aan een zijden draadje, haar hele leven draait rond eten en haar vriendschappen en familiaal leven is niet meer wat het was.

Anne’s ouders besluiten haar op te laten nemen in Tienen. Anne wilt niet, maar ze heeft geen keuze meer. In de kliniek ziet ze andere patiënten en denkt ze dat ze “zo” niet is. Zij is niet zo mager, ze is niet zo met eten bezig. Langzaam aan komt het besef toch en Anne geeft toe aan de therapie. Ze laat haar omgeving weten dat ze spijt heeft van alles en dat ze haar best gaat doen om beter te worden.

Datum: 14/12/06 – 14u00
Promotor: Niels Hendriks

Mijn onderzoeksvraag staat nu vast. Het wordt “Hoe kunnen we de zorg en nazorg van mensen met een eetstoornis blijvend ondersteunen/versterken via een online medium?” Niels kon me ook meteen helpen met bronnen voor verder onderzoek. Omdat ik het een beetje moeilijk heb om de juiste “weg” te vinden doorheen de immense berg van informatie, heeft hij me een paar opdrachtjes gegeven, zodat ik de structuur kan ontdekken. Ik ga eerst een tekst schrijven die de situatie volgens mijn idee schetst en daaruit nieuwe subvragen halen. Ik moet ook achter de echte “beleving” van een persoon met een eetstoornis komen, en daarom een boek lezen van iemand die zelf een eetstoornis ervaren heeft. Verder moet ik een keuze gaan maken tussen anorexia en boulemia, omdat het anders teveel informatie wordt. Ik moet ook eens kijken hoe zelfhulpgroepen online naar voren komen. Ik moet er rekening mee houden dat als ik mensen interview dat ik de anonimiteit behoudt en duidelijke afspraken maak over welke informatie gebruikt mag worden. Ik ga me verder nog inlezen over eetstoornissen en naar studies zoeken over zelfhulpgroepen online. Zo kan ik na de vakantie een deel van mijn “desk research” inleveren.

Datum: 14/12/06 – 15u00
Promotor: Bart Geerts

Ik moet vrij snel het deel over “de eetstoornis” op zich verwerken, omdat dat niet het uiteindelijke doel van mijn verhaal is. Als ik boeken lees en ik wil er een citaat uit gebruiken, dan moet ik de referenties/bronnen opschrijven, om nadien niet te moeten gaan terugzoeken, want dan wordt het moeilijk. Op het einde van de kerstvakantie moet ik mijn onderzoek dat ik gedaan heb doormailen. Ik zal ook contact opnemen met CLB omdat ze soms met eetstoornissen geconfronteerd worden en me er dus een duidelijker beeld vanuit de praktijk van kunnen schetsen. Ik mag niet uit het oog verliezen welke richting mijn project kan uitgaan en dit dus mee in de structuur opnemen. Ik moet erover nadenken of een blogcultuur niet meer geschikt is voor eindproject en daarom moet ik de doelgroep onderzoeken. Ik moet ook goed opletten met het gebruik van een hiërarchische structuur. Ik moet schetsen wat er vandaag de dag leeft in een community/ zelfhulpgroep. Belangrijk is ook dat ik duidelijk maak dat het een actueel thema is en waarom dat is. Dit kan ik terugkoppelen naar de politieke belangstelling dat het thema krijgt.

http://www.obesitasonline.be/
Deze zelfhulpgroep is ontstaan uit de praktijk van Dr. Griet Vander Velpen. Praatgroep “OBESITAS” is opgericht door mensen die zelf zwaarlijvig waren of zijn. Zij voelden zeer sterk aan hoe belangrijk het is om met mensen te kunnen praten die hetzelfde meemaken of meegemaakt hebben, vooral omwille van het begrip en de (h)erkenning. Weten dat je er niet alleen voor staat en dat er een uitweg is. Praatgroep “OBESITAS”vertrekt vanuit de persoonlijke ervaringen. Praatgroep “OBESITAS” wil voornamelijk het samenbrengen van mensen die zwaarlijvig waren of zijn .

1. Maandelijkse bijeenkomsten irl
2. Elkaar helpen door informatie te verschaffen en te steunen in de afvalrace
3. Vooral rond plastische operaties die te maken hebben met obesitas
4. E-cardsysteem maar niet echt “gericht” op het afvallen
5. Getuigenissen van leden over hun afvalrace
6. Nieuwspublicaties
7. Forum
8. Medisch lexicon

http://valtaf.nl/
Afslanken via het internet werkt echt! Als je meedoet met www.valtaf.nl, dan ontvang je een eigen website waar je precies kunt bijhouden wat je weegt, wat je hebt gegeten en hoeveel je nog moet afvallen om je streefgewicht te bereiken. Dankzij de steun van buddy’s die je aanmoedigen en dankzij de professionele begeleiding (betalend) van een voedingsdeskundige en diëtiste kun je met valtaf.nl succesvol en blijvend afslanken!

1. Online gewicht bijhouden
2. Afslankplan met week- en dagdoelen
3. Eetdagboek met automatische calorieberekening
4. Zeer uitgebreide calorietabel
5. Gewichtstabel
6. Automatisch berekenen van BMI
7. Sportdagboek
8. Steun van buddy’s
9. Het laatste afslanknieuws
10. Professionele begeleiding

“Een jonge atlete heeft talent en traint fanatiek. Het enige waaraan zij denkt, is hardlopen. Ze eet vrijwel niets. Waarschijnlijk denkt ze dat ze hierdoor sneller wordt. Ze valt steeds meer af, maar ziet dat zelf niet of ontkent het.”

Enkele maanden geleden las ik in de Flair een stuk over “Sportanorexia”. Na even zoeken vond ik de correcte term “Anorexia Athletica”.

Het is bekend dat eetstoornissen frequenter voorkomen bij vrouwelijke atleten dan bij niet-sportende vrouwen. Deze eetstoornis komt voornamelijk voor in sporten waarbij het lichaamsgewicht van belang is (judo, turnen, …).

Hoofdcriteria voor Anorexia Athletica zijn:

• Gewichtsverlies: 5 % onder normaal gewicht van vrouwelijke populatie met zelfde leeftijd en lengte
• Afwezigheid van ziekte of aandoening die dit gewichtsverlies kan verklaren
• Overdreven vrees om te dik te worden
• Verminderde energie-inname (< 1200 kcal/dag)

Anorexia nervosa zou kunnen veroorzaakt worden door training. Training zou de eetlust verminderen (door veranderingen in de endorfinespiegels), een verminderde energieopname veroorzaken met als gevolg vermagering. Als het lichaamsgewicht daalt, zou de motivatie voor meer training stijgen.

Verder zijn mogelijke oorzaken:

• Voor competitie snel moeten vermageren
• Persoonlijkheidsfactoren zoals hoge zelfverwachting, perfectionisme, …
• Traumatische ervaringen zoals kwetsuren, ziekte, misbruik, …
• Druk van buiten uit om het gewicht te verminderen

De gevolgen van anorexia zijn niet gering, zoals verslechtering van de botstructuur, wat een onomkeerbaar proces is. Soms leidt de eetstoornis zelfs tot de dood. Helaas komt een dergelijke situatie vaker voor dan men vermoedt. De vraag is hier of het fanatisme waarmee de atlete haar sport bedrijft, deze situatie heeft veroorzaakt.

Ik heb eens goed nagedacht over een goede onderzoeksvraag en kwam tot “Hoe kunnen we de nazorg bij patienten met een eetstoornis online en offline combineren?”. Ik hoop dat het specifiek genoeg is om mijn thesis op verder te bouwen. De afgelopen week is het heel erg druk voor school geweest en heb ik niet zoveel tijd meer gehad om aan de thesis te werken. Ik heb wel af en toe in boeken gelezen, want ik heb een grote stapel boeken van de bibliotheek waar ik wel een paar weken zoet mee ben. Als eventuele partners zou ik de volgende personen willen(gespecialiseerd in eetstoornissen):

• Dokter
• Psychiater
• Psychiatrische kliniek
• Dietiste
• CLB

Ik wil eerst wel helemaal ingeburgerd zijn in mijn onderwerp, maar de tijd dringt, dus ik ga snel contact moeten opnemen met de partners. Ik heb wel al adressen opgezocht van mensen die ik wil contacteren.

Er bestaan criteria die gebruikt worden om te bepalen wanneer je te dik bent. Zo is er het BMI of de Body Mass Index, dat aanbevolen wordt om in te schatten hoeveel lichaamsvet een persoon heeft. Door rekening te houden met de lengte is de BMI een nauwkeuriger maat van totaal lichaamsvet dan het lichaamsgewicht op zich.

Je BMI (ook wel queteletindex genoemd) wordt als volgt berekent:
BMI (kg/m) = lichaamsgewicht in kg/lengte in meter in het kwadraat

Minder dan 18: Ondergewicht
18 tot 25: Normaal gewicht
25 tot 30: Licht overgewicht
30 tot 40: Ernstig overgewicht, obesitas
Meer dan 40: Ziekelijk overgewicht

Zelf heb ik lang tot de “obesitas” groep behoord. Momenteel heb ik nog een licht overgewicht. Ik was wel eens benieuwd hoe de rest van ons landje het doet.

Zwaarlijvigheid is een ernstig probleem in België. Om zicht te krijgen op de gewichtsevolutie van de Belgen werden vijf studies vergeleken die de voorbije 20 jaar in ons land werden uitgevoerd. De resultaten hebben betrekking op de mannelijke tewerkgestelde populatie tussen 40 en 54 jaar oud. In alle studies kwam licht overgewicht voor bij ongeveer de helft van deze mannen. Tevens werd er tussen het einde van de jaren 70 en het midden van de jaren 90 een ernstige toename vastgesteld van het aantal obese mannen (BMI groter dan 30), namelijk van 8% naar 15%. Uit de meest recente Belstress-studie (1994-1997) blijkt dat actieve vrouwen tussen 35 en 59 jaar relatief beter scoren: 28 % kampt met overgewicht, bij 13 % is er sprake van obesitas.

Zes jaar geleden werd in Hilversum de Obesitas Kliniek geopend. Dit omdat dikke mensen in Nederland nauwelijks ergens terecht kunnen voor een deskundige begeleiding in de omgang met hun eetprobleem. Het is van groot belang dat de overheid obesitas herkent als een chronische ziekte. Alleen dan krijgen mensen een behandeling in de kliniek vergoed. Nu ziet men in de kliniek dus alleen mensen die geld hebben voor een behandeling. Obesitas is een maatschappelijk probleem aan het worden. Denk maar eens aan de problemen die iemand met overgewicht kan krijgen.

- Een hoger risico op het ontwikkelen van suikerziekte, hoge bloeddruk, gewichtsklachten en een hoog cholesterolgehalte

- Geestelijke problemen zoals minderwaardigheidsgevoelens, isolement, …

Zo, volgende keer misschien iets meer over de oorzaken van obesitas!